Lipödem; yalnızca bacaklarda ve kalçalarda görülen, hormonal kökenli, kalıtsal bir yağ dokusu hastalığıdır. Pek çok kadın yıllarca bu hastalığın farkında olmadan “fazla kilolu” ya da “şişman” olarak değerlendirilmekte; defalarca diyet yapmasına ve spor yapmasına rağmen bacaklarındaki yağlanmanın azalmadığını görmektedir. Oysa bu durum lipödemin en tipik belirtilerinden biridir.
Bu yazıda lipödemin belirtilerini, obezite ve selülitten nasıl ayırt edileceğini ve ne zaman bir uzmana başvurulması gerektiğini ele alıyoruz.
Lipödemin En Sık Görülen Belirtileri
Simetrik bacak kalınlaşması: Lipödemin en belirgin özelliği bacakların simetrik olarak kalınlaşmasıdır. Her iki bacak aynı anda ve aynı oranda etkilenir. Bu durum kasıtlı bir şişmanlıkla değil, genetik ve hormonal faktörlerle ilişkilidir.
Ağrılı yağlanma ve hassasiyet: Lipödem dokusu normal yağ dokusundan farklıdır; sinir uçlarını sıkıştırarak kronik ağrıya ve hafif bir dokunuşta bile hissedilen hassasiyete yol açar. Bacaklar sürekli ağır hissedebilir.
Kolayca oluşan morarma: Lipödem hastalarında küçük çarpmalar veya hafif baskılar bile belirgin morarmalara neden olur. Bu durum lipödem dokusunun kılcal damarlara olan baskısıyla ilişkilidir.
Ödem ve şişlik: Özellikle ayakta uzun süre kalındıktan sonra veya sıcak havalarda bacaklarda belirgin şişlik oluşur. Bu şişlik gece dinlendikten sonra kısmen azalabilir.
El ve ayakların etkilenmemesi: Lipödem yağlanması hiçbir zaman elleri ve ayakları etkilemez. Bilekler ve bileklerin üzeri ince kalırken bacaklar belirgin şekilde kalın görünür. Bu “manşet belirtisi” lipödemi lenfödemden ayıran kritik bir özelliktir.
Kompresyon korsesi olmadan rahatsızlık: Lipödem hastaları uzun süre ayakta kaldıklarında veya sıcak ortamlarda ciddi rahatsızlık, ağırlık ve dolgunluk hisseder. Kompresyon çorabı veya korsesi giymek bu belirtileri hafifletir.
Lipödem Belirtileri Ne Zaman Başlar?
Lipödem genellikle hormonal değişim dönemlerinde ortaya çıkar veya belirginleşir. Puberte, gebelik ve menopoz en sık tetikleyici dönemlerdir. Annesinde veya yakın kadın akrabalarında lipödem olan kişilerde bu belirtiler daha erken yaşta başlayabilir.
Lipödem mi, Obezite mi, Selülit mi?
Bu üç durum sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır.
Obezite tüm vücutta görülen genel bir yağlanmadır ve kalori kısıtlamasıyla azalır. Lipödemde ise yağlanma bacaklar ve kalçalarla sınırlı kalır; diyet yapıldığında üst vücut incelirken bacaklar değişmez.
Selülit derinin yüzeyinde portakal kabuğu görünümüne yol açan bir deri sorunudur ve genellikle ağrısızdır. Lipödemde ise derin yağ dokusunda ağrı, morarma ve hassasiyet mevcuttur.
Lipödem Belirtileri Olan Birinin Yapması Gerekenler
Yukarıda sayılan belirtilerin bir kısmını yaşıyorsanız ve diyet ile egzersize rağmen bacaklarınızdaki görünüm değişmiyorsa bir plastik cerrah veya lipödem uzmanına başvurmanız önerilir. Lipödem tanısı klinik muayene ile konulmaktadır ve erken dönemde doğru tedaviye başlamak hastalığın ilerlemesini yavaşlatır.
Op. Dr. Selçuk Yüce, Ankara Maidan İş Merkezi’ndeki kliniğinde lipödem tanısı ve tedavisini uzman bir yaklaşımla yürütmektedir. Şehir dışından gelen hastalar için görüntülü ön değerlendirme imkânı da sunulmaktadır.
